“KHAI VĂN” – TÔN VINH ĐẠO HỌC VIỆT NAM, LAN TỎA TINH THẦN HIẾU HỌC VÀ KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN

Tối ngày 12/9/2026, tại Vườn Giám, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, đã diễn ra chương trình nghệ thuật “Khai Văn”, một trong những hoạt động văn hóa, nghệ thuật trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026, hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026).

Tham dự chương trình có sự góp mặt của các đại biểu: Ông Hoàng Đạo Cương – Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Ông Trần Đình Thành – Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hoá, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Bà Lê Thị Ánh Mai – Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Ông Vũ Xuân Hùng – Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám; PGS.TS Đỗ Văn Trụ – Chủ tịch Hội Di sản văn hoá Việt Nam; PGS.TS Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia; Ông Joanna Skoczek Đại sứ Cộng hoà Ba Lan tại Việt Nam; Ông Thomas Gass – Đại sứ Cộng hoà liên bang Thụy Sỹ tại Việt Nam. Cùng các lãnh đạo các cơ quan quản lý văn hóa, bảo tàng, di tích; các chuyên gia, nhà khoa học, thầy cô giáo, nghệ sĩ, nghệ nhân cùng các tổ chức, cá nhân hoạt động sáng tạo. Ngoài ra, chương trình có sự tham dự và đưa tin của các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội.

Đêm diễn đặc sắc được trình diễn trên sân khấu tại Nhà Bát Giác, giữa không gian cổ kính và linh thiêng của Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Trong màn đêm Hà Nội, ánh sáng được khéo léo sắp đặt, lan tỏa và ôm lấy từng đường nét kiến trúc truyền thống, làm nổi bật vẻ đẹp trầm mặc của mái ngói, hàng cột và những lớp không gian mang dấu ấn thời gian. Sân khấu hiện lên lung linh, huyền ảo mà vẫn hài hòa với cảnh quan di sản, tạo nên một không gian nghệ thuật vừa trang trọng, vừa giàu chất thơ. 

Giữa ánh sáng và kiến trúc truyền thống, mở màn là những lời ca về Hà Nội cất lên sâu lắng, thiết tha mà hào hùng, gợi nhắc một Thăng Long – Hà Nội ngàn năm văn hiến, nơi truyền thống, ký ức và khát vọng tương lai cùng hội tụ. Từ không gian di sản Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình kể câu chuyện về hành trình của đạo học Việt Nam – từ khai mở tri thức, bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng chí hướng đến lập thân, lập nghiệp và cống hiến cho cộng đồng, đất nước.

Tại chương trình, Ông Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã có những phát biểu ý nghĩa: “Điều quý giá nhất ở đây là một mạch nguồn tinh thần – mạch nguồn của hiếu học, của trọng đạo, của trọng dụng hiền tài, của khát vọng vươn lên bằng tri thức và bằng chính sự tu dưỡng của mỗi con người. Chúng ta kỷ niệm 950 năm không chỉ để tự hào về một di sản lâu đời. Mà để từ di sản ấy, khơi dậy một khát vọng mới cho tương lai. Tôi mong rằng, sau tiếng trống “Khai Văn” tối nay, mỗi người chúng ta – đặc biệt là các bạn trẻ – sẽ tìm thấy cho mình một câu hỏi: Mình sẽ học gì, rèn luyện mình như thế nào và sẽ đóng góp được gì cho quê hương đất nước? Nếu mỗi thế hệ đều trả lời được câu hỏi ấy bằng những việc làm cụ thể, thì dòng chảy 950 năm của Quốc Tử Giám sẽ không dừng lại ở một con số. Nó sẽ tiếp tục được viết bằng những con người mới, những trí tuệ mới, những đóng góp cụ thể và hữu hiệu cho Việt Nam.”

Lấy cảm hứng từ truyền thống đạo học được hun đúc qua nhiều thế kỷ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, “Khai Văn” kể câu chuyện về hành trình học tập và hoàn thiện con người, từ khai mở tri thức, bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng chí hướng đến lập thân, lập nghiệp và cống hiến cho cộng đồng, đất nước.

Nội dung chương trình được xây dựng xoay quanh năm giá trị: Khai Tâm – Khai Trí – Khai Chí – Khai Nghiệp – Khai Sáng. Năm giá trị tạo thành một hành trình thống nhất, trong đó việc học không chỉ hướng tới tiếp nhận tri thức mà còn gắn với tu dưỡng, lập chí và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với xã hội.

Với sự kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và ngôn ngữ biểu đạt đương đại, chương trình mang những câu chuyện và giá trị gắn với Văn Miếu – Quốc Tử Giám đến gần hơn với công chúng hôm nay, đặc biệt là thế hệ trẻ. Các tiết mục được xây dựng theo một mạch nội dung xuyên suốt, kết hợp cùng công nghệ trình diễn, góp phần tạo nên cách tiếp cận mới đối với câu chuyện đạo học và di sản.

Việc tổ chức chương trình tại Vườn Giám cũng tạo nên sự kết nối trực tiếp giữa nghệ thuật và không gian di sản. Trong đó, các yếu tố trình diễn được sử dụng như phương tiện kể chuyện, góp phần làm nổi bật những giá trị lịch sử, văn hóa vốn có của Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

“Khai Văn” là một hoạt động văn hóa, nghệ thuật ý nghĩa trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026, hướng tới dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám. Từ ánh sáng trên sân khấu Nhà Bát Giác đến những câu ca về Hà Nội, từ câu chuyện của tiền nhân đến khát vọng của thế hệ hôm nay, chương trình góp phần tiếp nối và lan tỏa những giá trị bền vững của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài – những giá trị đã làm nên chiều sâu văn hóa của Thăng Long – Hà Nội và của dân tộc Việt Nam. 

Truong Thanh