KHAI MẠC TRIỂN LÃM “QUỐC TỬ GIÁM - TRƯỜNG QUỐC HỌC ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM VÀ DANH NHÂN THÂN NHÂN TRUNG (1419 - 1499)” TẠI BẮC NINH

KHAI MẠC TRIỂN LÃM “QUỐC TỬ GIÁM - TRƯỜNG QUỐC HỌC ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM VÀ DANH NHÂN THÂN NHÂN TRUNG (1419 - 1499)” TẠI BẮC NINH

Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), sáng ngày 18/5/2026, Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với UBND phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh tổ chức triển lãm “Quốc Tử Giám – Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam và danh nhân Thân Nhân Trung (1419–1499)” tại Di tích Đền thờ Tiến sĩ Thân Nhân Trung. 

Tham dự triển lãm có sự tham gia của ông Đỗ Tuấn Khoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh; bà Phùng Thị Mai Anh - Giám đốc Bảo tàng Bắc Ninh 1; ông Nguyễn Hữu Mạo - Giám đốc Bảo tàng Bắc Ninh 2; ông Vũ Mạnh Sơn, UVBTV Đảng ủy - Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh - Trưởng BQL Di tích Đền thờ Tiến sĩ Thân Nhân Trung; ông Thân Văn Quyền, Đảng ủy viên - Giám đốc Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Nếnh - Phó Trưởng ban Thường trực BQL Di tích Đền thờ Tiến sĩ Thân Nhân Trung; bà Đường Ngọc Hà - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám cùng sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo của phường và đông đảo các em  học sinh trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh.

Triển lãm giới thiệu về Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trong đó nhấn mạnh vai trò của Quốc Tử Giám - trung tâm giáo dục cao cấp đầu tiên của Việt Nam thời quân chủ. Thông qua hệ thống tranh, ảnh, hiện vật và tư liệu chọn lọc, triển lãm góp phần tái hiện truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc Việt Nam. 

Triển lãm gồm hai phần. Phần thứ nhất mang tên “Quốc Tử Giám - Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam”, giới thiệu khái quát về lịch sử hình thành, phát triển và các giá trị tiêu biểu của Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Triển lãm đồng thời làm nổi bật vai trò của ba vị vua có đóng góp quan trọng đối với sự ra đời và phát triển của Quốc Tử Giám gồm Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông và Lê Thánh Tông.

Phần thứ hai với chủ đề “Danh nhân Thân Nhân Trung (1419–1499)” giới thiệu thân thế, sự nghiệp và những đóng góp nổi bật của vị Tiến sĩ nổi tiếng với tư tưởng đề cao hiền tài, để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử giáo dục và văn hóa dân tộc.

Tiến sĩ Thân Nhân Trung là đại thần, nhà giáo và nhà thơ tiêu biểu dưới triều Lê sơ, có nhiều đóng góp quan trọng đối với Văn Miếu – Quốc Tử Giám và nền giáo dục Việt Nam. Đỗ Hội nguyên, Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ khoa Kỷ Sửu (1469), ông từng giữ chức Quốc Tử Giám Tế tửu – chức vụ cao nhất của trường Quốc Tử Giám, trực tiếp tham gia đào tạo nhân tài và dạy học cho các hoàng tử. Không chỉ là nhà giáo mẫu mực, ông còn được vua Lê Thánh Tông tin tưởng giao biên soạn văn bia Tiến sĩ đầu tiên dựng tại Văn Miếu dưới triều Lê, mở đầu cho hệ thống 82 bia Tiến sĩ nổi tiếng ngày nay.

Triển lãm được tổ chức tại đền thờ Tiến sĩ Thân Nhân Trung càng có giá trị đặc biệt, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, cũng mang lại niềm tự hào cho nhân dân địa phương. Phát biểu tại Lễ khai mạc Ông Đỗ Tuấn Khoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cũng nhấn mạnh: “Triển lãm là hoạt động ý nghĩa trên mảnh đất quê hương của danh nhân Thân Nhân Trung và là cơ hội cho học sinh các trường và nhân dân trên địa bàn tìm hiểu về truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài của dân tộc Việt Nam cùng tư tưởng nổi tiếng “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”.

Quả thật, thông qua tư tưởng “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, Thân Nhân Trung đã khẳng định vai trò của nhân tài đối với sự hưng thịnh của đất nước, đồng thời đặt nền tảng cho truyền thống trọng học, trọng hiền của dân tộc Việt Nam. Những giá trị ấy không chỉ góp phần định hình tinh thần giáo dục khoa cử thời quân chủ mà còn tiếp tục lan tỏa ý nghĩa sâu sắc đối với nền giáo dục và việc bồi dưỡng nhân tài của Việt Nam hiện nay.

Cũng tại Lễ khai mạc, TS Đường Ngọc Hà - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám khẳng định: “Những giá trị mà Văn Miếu – Quốc Tử Giám và danh nhân Thân Nhân Trung để lại không chỉ thuộc về quá khứ mà còn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống hôm nay. Qua nhiều thăng trầm của lịch sử, ngôi đền tri thức Văn Miếu – Quốc Tử Giám vẫn được nhân dân Việt Nam gìn giữ với tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân đã góp phần hun đúc nền văn hiến dân tộc”.

Trong khuôn khổ của Triển lãm, còn có các hoạt động giáo dục và trải nghiệm di sản như tìm hiểu sách học của nho sinh, đóng sách bằng giấy dó truyền thống, trải nghiệm lớp học xưa, mài mực, in chữ dành cho khách tham quan.

Triển lãm tổ chức tại Đền thờ Thân Nhân Trung là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên, khẳng định giá trị bền vững của nền giáo dục và văn hiến Việt Nam qua các thời kỳ. Đồng thời, triển lãm góp phần giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần học tập, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hiến, quảng bá di sản văn hóa và phát triển du lịch địa phương. 

Nhan Vu