HỘI THẢO KHOA HỌC “TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA, KHOA BẢNG PHƯỜNG YÊN HÒA, HÀ NỘI” TẠI VĂN MIẾU – QUỐC TỬ GIÁM
Ngày 04/11/2026, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp với UBND phường Yên Hòa tổ chức Hội thảo khoa học “Truyền thống văn hóa, khoa bảng phường Yên Hòa, Hà Nội”
Ngày 04/11/2026, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám phối hợp với UBND phường Yên Hòa tổ chức Hội thảo khoa học “Truyền thống văn hóa, khoa bảng phường Yên Hòa, Hà Nội”. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076–2026). Hội thảo nhằm làm rõ những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa bảng của vùng đất Yên Hòa, đồng thời đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống hiện nay.
Tham dự Hội thảo có PGS.TS. Đặng Văn Bài – Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia; TS. Nguyễn Viết Chức – nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội; PGS.TS. Nguyễn Đức Nhuệ – Phó Chủ tịch chuyên trách Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; TS. Nguyễn Văn Sơn – Chủ tịch Hội Sử học Hà Nội; TS. Phan Đăng Long – Phó Chủ tịch Hội Sử học Hà Nội; TS. Nguyễn Hữu Mùi – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long; PGS.TS. Bùi Xuân Đính – Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam; PGS.TS. Trần Thị An – Trường Đại học Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội; PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Chi – Viện Khoa học Phát triển Nhân lực và Văn hóa; cùng các lãnh đạo phường Yên Hòa, ban giám đốc Trung tâm, đại diện các dòng họ và đông đảo nhân dân phường Yên Hòa.
Hội thảo nhận được 26 tham luận, tập trung làm rõ truyền thống hiếu học, những đóng góp của các danh nhân khoa bảng; giá trị hệ thống di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và các giải pháp phát huy truyền thống văn hóa, giáo dục Yên Hòa trong đời sống đương đại.
Các tham luận tập trung làm rõ ba nhóm vấn đề chính.
Trước hết là truyền thống hiếu học và các danh nhân khoa bảng Yên Hòa. Các nghiên cứu đi sâu tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp của các danh nhân khoa bảng đối với quê hương, đất nước. Đồng thời, các tham luận phân tích vai trò của gia đình, dòng họ và cộng đồng làng xã trong việc nuôi dưỡng truyền thống học tập, hình thành các dòng họ khoa bảng, qua đó góp phần lý giải những yếu tố tạo nên truyền thống hiếu học lâu đời của địa phương.
Nội dung thứ hai tập trung vào hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của phường Yên Hòa. Thông qua việc nghiên cứu các di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật, tư liệu Hán Nôm, lễ hội và sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống, các tham luận góp phần nhận diện đầy đủ hơn giá trị của hệ thống di sản, đồng thời đề xuất những định hướng bảo tồn, phát huy phù hợp với điều kiện phát triển hiện nay.
Nội dung thứ ba hướng đến phát huy truyền thống văn hóa, giáo dục Yên Hòa trong đời sống đương đại. Các nghiên cứu đề cập đến việc đưa những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống khoa bảng vào hoạt động giáo dục cộng đồng; phát huy vai trò của các di tích, dòng họ và thiết chế văn hóa trong việc bồi dưỡng tinh thần hiếu học, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương, đất nước.
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, ông Lê Xuân Kiêu – Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết: “Trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu phát triển đất nước ngày càng đặt ra những đòi hỏi cao về chất lượng nguồn nhân lực, việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy truyền thống khoa bảng Yên Hòa càng có ý nghĩa thiết thực. Hội thảo góp phần khẳng định những đóng góp của các danh nhân, dòng họ và cộng đồng cư dân Yên Hòa đối với lịch sử văn hóa, giáo dục Thăng Long – Hà Nội, qua đó tiếp tục bồi đắp niềm tự hào về truyền thống quê hương, khơi dậy ý thức gìn giữ và khát vọng tiếp nối những giá trị tốt đẹp của cha ông trong đời sống hôm nay”.
Tổng kết Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Đức Nhuệ – Phó Chủ tịch chuyên trách Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã khái quát những kết quả nghiên cứu và thảo luận, khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống khoa bảng của vùng đất Yên Hòa trong không gian văn hiến Thăng Long – Hà Nội. Trên cơ sở các tham luận và ý kiến trao đổi, ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc đẩy mạnh giáo dục truyền thống hiếu học, khuyến học, khuyến tài; bảo tồn hệ thống di tích, di sản gắn với các danh nhân và dòng họ khoa bảng; đồng thời tiếp tục sưu tầm, nghiên cứu, dịch thuật và công bố các nguồn tư liệu Hán Nôm. Đặc biệt, ông đề cập đến việc gắn bảo tồn với phát huy giá trị di sản, coi di sản văn hóa là nguồn lực góp phần thúc đẩy sự phát triển của địa phương trong bối cảnh hiện nay.
Yên Hòa là vùng đất giàu truyền thống hiếu học, nơi có 11 vị đại khoa cùng hàng trăm cử nhân, hương cống, tú tài, giám sinh qua các triều đại. Tiêu biểu có Hoàng Quán Chi, người được xem là khai khoa của vùng Từ Liêm xưa; Hoàng giáp Nguyễn Như Uyên, từng giữ chức Tế tửu Quốc Tử Giám dưới triều Lê Thánh Tông.
Thông qua Hội thảo, những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống khoa bảng của vùng đất Yên Hòa tiếp tục được nghiên cứu, làm sáng tỏ, góp phần lan tỏa tinh thần hiếu học và nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy di sản văn hóa trong cộng đồng.
Trường Thành








