DI SẢN QUA LĂNG KÍNH NGHỆ THUẬT – TỌA ĐÀM “QUỐC TỬ GIÁM TRONG NGHỆ THUẬT”

Trong khuôn khổ triển lãm "Quốc Tử Giám trong nghệ thuật", diễn ra tại khu Tiền đường, Nhà Thái Học, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tổ chức tọa đàm với sự tham gia của các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, giám tuyển và đông đảo công chúng yêu nghệ thuật. Chương trình là dịp để cùng nhìn lại hành trình Quốc Tử Giám hiện diện trong mỹ thuật qua nhiều thời kỳ, đồng thời mở ra những góc nhìn mới về việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Tham dự chương trình có TS. Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám; TS. Đường Ngọc Hà – Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám; TS. Vũ Minh Hương – Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước; ThS. Nguyễn Thế Sơn – Giám tuyển triển lãm, giảng viên Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội; hoạ sĩ Trịnh Lữ – con trai cố họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc; TS. Trần Hậu Yên Thế – giảng viên Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam; nghệ sĩ nhiếp ảnh Phạm Duy, cùng các họa sĩ, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và công chúng yêu nghệ thuật.

Phát biểu tại tọa đàm, TS. Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám là Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, gắn với truyền thống đào tạo nhân tài của dân tộc. Ông cho biết chuỗi hoạt động triển lãm, tọa đàm và giao lưu nghệ thuật được tổ chức trong năm 2026 không chỉ góp phần phát huy giá trị di sản mà còn hướng tới dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám (1076–2026), đưa Nhà Thái Học trở thành không gian học thuật và sáng tạo dành cho cộng đồng.

Chia sẻ về quá trình thực hiện triển lãm, ThS. Nguyễn Thế Sơn cho biết "Quốc Tử Giám trong nghệ thuật" là kết quả của quá trình khảo cứu hình ảnh Quốc Tử Giám trong mỹ thuật qua nhiều thời kỳ. Từ những ký họa của các họa sĩ phương Tây, các sáng tác của Trường Mỹ thuật Đông Dương đến những tác phẩm của các nghệ sĩ đương đại, triển lãm đã tái hiện hành trình biến đổi của di sản dưới nhiều góc nhìn nghệ thuật khác nhau. Theo Giám tuyển, đây cũng là một cách tiếp cận mới, giúp công chúng nhìn nhận Quốc Tử Giám không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là nguồn cảm hứng sáng tạo bền bỉ đối với nhiều thế hệ nghệ sĩ.

Ở một góc nhìn khác, hoạ sĩ Trịnh Lữ, con trai cố họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc, đã chia sẻ nhiều ký ức về Văn Miếu - Quốc Tử Giám qua những năm tháng tuổi thơ và qua các tác phẩm của cha mình. Ông cho rằng sức hấp dẫn của di sản không chỉ nằm ở kiến trúc hay lịch sử, mà còn ở khả năng khơi gợi cảm xúc và truyền cảm hứng sáng tạo cho nhiều thế hệ nghệ sĩ. Những bức tranh của cố họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc không chỉ ghi lại diện mạo Văn Miếu của một thời mà còn thể hiện vẻ đẹp của ánh sáng, không gian và cảm xúc trước di sản, góp phần lưu giữ những ký ức quý giá về một Hà Nội xưa.

Tại tọa đàm, TS. Vũ Minh Hương dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác phát huy giá trị di sản: "Sau khi 82 bia Tiến sĩ được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới, việc phát huy giá trị di sản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những hoạt động như triển lãm, tọa đàm hay xuất bản ‘Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” đã góp phần đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở thành chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu và trân trọng hơn những giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc." 

Bên cạnh những chia sẻ của các diễn giả, chương trình còn diễn ra sôi nổi với nhiều trao đổi giữa nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và công chúng về mối quan hệ giữa di sản và mỹ thuật, cũng như vai trò của nghệ thuật trong việc gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống.

Khép lại tọa đàm, những câu chuyện về quá trình nghiên cứu, sáng tác và giám tuyển đã mang đến cho công chúng góc nhìn sâu sắc hơn về triển lãm "Quốc Tử Giám trong nghệ thuật", đồng thời khẳng định Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ là một di tích lịch sử đặc biệt của dân tộc mà còn là không gian sáng tạo, nơi di sản tiếp tục được nuôi dưỡng và lan tỏa bằng ngôn ngữ của nghệ thuật đương đại.

Thanh Huong