CÁC HOẠT ĐỘNG

THÍ SINH 82 TUỔI LỀU CHÕNG ĐI THI

Khoa thi Hương trường Nghệ An năm Thành Thái thứ 12 (1900) có một thí sinh râu tóc bạc phơ đi thi, ai nấy đều thấy lạ, hỏi ra mới biết đó là cụ Đoàn Tử Quang sinh năm 1818, quê ở làng Phụng Đạt, huyện Hương Sơn – Hà Tĩnh.

Đoàn Tử Quang (1818 - 1928) người làng Phụng Đạt, xã Phụng Công, huyện Hương Sơn (nay là xã Đức Hòa, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh). Ngay từ nhỏ đã là người sáng dạ, thông minh, học giỏi nhưng đi thi chỉ đỗ tú tài hai lần: lần thứ nhất vào năm 49 tuổi và lần thứ hai vào năm 66 tuổi. Nghe theo lời khuyên của mẹ, khoa thi Canh Tý (1900) dưới triều Nguyễn, Đoàn Tử Quang quyết tâm lều chõng đi thi.

Khi vào trường thi, các quan giám khảo đều lo lắng cho sức khỏe của cụ. Người thì cho rằng tuổi cao sức yếu như vậy không biết Đoàn Tử Quang có vượt qua được các kỳ thi hay không. Một số khác thì cho rằng để cụ gần các quan trường thi cho dễ bề chăm sóc. Khi Quan Chánh chủ khảo cầm tay cụ và hỏi : Mắt cụ có mờ không? Cụ trả lời : Dạ, hơi mờ ạ! Hỏi tiếp : Chân cụ có mỏi không? Cụ nói: Dạ, còn có thể đi bộ, chạy, quỳ, đứng lễ bái được ạ!..

Như nhiều thí sinh khác, Đoàn Tử Quang cũng ngồi ngay ngắn, nghiêm chỉnh làm các bài thi, sau khi làm bài thi xong lại tự tay nộp quyển, kéo xe, chở lều chõng ra về. Vượt qua được kỳ thi đầu tiên, đến kỳ thi thứ hai, còn lại 35 người, trong đó có tên Đoàn Tử Quang. Các quan giám khảo trường thi thấy chữ viết của cụ không hề run, đậm nhạt, mất nét như người ta tưởng mà còn đẹp, rõ ràng hơn nhiều thí sinh khác. Kết quả, qua bốn trường thi, Đoàn Tử Quang đứng hàng thứ hai, chỉ sau Phan Bội Châu nhưng vì phạm lỗi trường thi nên chỉ xếp thứ 29/30 thí sinh tham dự kỳ thi lúc bấy giờ.

Phan Bội Châu vì cảm phục tài năng và ý chí học hành xưa nay hiếm, đã tặng cụ đôi câu đối:

“Xảo thật trời kia, xảo thật nguyệt kia, hẵng đem mùi cay đắng thử khách tài hoa, đã toan phụ tám mươi năm nợ nần thư kiếm;

Lạ thay người ấy, sướng thay người ấy, muốn ôm mớ văn chương về trả tạo hóa, mà lại xem muôn ngàn dặm cái phong vân”.

82 tuổi vẫn còn đi thi đã là chuyện lạ. Nhưng lạ hơn, vua Thành Thái cảm động trước ý chí tiến thủ của Đoàn Tử Quang đã ban cho cụ chức Huấn đạo. Cụ sống trải qua 13 đời vua, từ vua Gia Long đến vua Bảo Đại, mất năm 1928, thọ 110 tuổi.

Tấm gương hiếu học, kiên trì, không hề nản chí, không kể tuổi tác của cụ Đoàn Tử Quang thật đáng để hậu thế chúng ta noi theo./.

Thúy Hồng



THAM QUAN VĂN MIẾU

Tư vấn và lộ trình để lên kế hoạch tốt hơn cho chuyến thăm của bạn

Xem thêm

NỘI QUY THAM QUAN

Những vấn đề cần lưu ý khi tham quan

Xem thêm

FAQS

Những câu hỏi thường gặp

Xem thêm