The Temple of Literature was established under the reign of Ly Thanh Tong, the second year of the year of the Dog, the year of the second year of the Spirit (1070), a place of worship of Confucius, Chu Cong and Tu Phe (the four excellent students of Confucius were Nhan Tu, Tang Tu and Tu Tu and Mencius), and the Seven Sage Sages (72 typical Confucian houses were honored as the Sage), and also the place where Prince Crown Prince Ly Can Duc went to study. Quoc Tu Giam was founded under Ly Nhan Tong, the first year of the first Vu Anh Chieu Thang (1076) was the place for literate officials and children of the Royal Family, the Great Prince in the Capital to study. When newly established, the size of the Temple of Literature - Quoc Tu Giam was still modest, but following the development of Confucian status in society, the Temple of Literature - Quoc Tu Giam was gradually paid attention to and expanded. In the Tran dynasty, although Buddhism was still thriving, although it was very disturbed by the resistance wars against the Nguyen Mong army, the Tran kings were still interested in the Temple of Literature - Quoc Tu Giam and Confucian education. In 1236, the royal court took Pham Ung Than to hold the position of Thuong Thuong and De Quoc Tu Vien to oversee the study at the National Academy. The court allowed the restoration of Quoc Tu institute in 1243, and took a photo of the statue of Chu Cong, Confucius and Manh Tu in 1253 to worship and let the Confucian scholars come to Quoc Tu institute to teach the Four Books and the Six Sutras. The establishment of the National Academy (Giam (school) was changed into a institute) as a learning place for literate officials in the localities and the king's children, the high official in the imperial capital marking the maturity as well as the big role. Great Temple of Literature - Quoc Tu Giam in this period. The Temple of Literature under the Tran dynasty has been beautifully renovated










Under the Nguyen dynasty, Thang Long was not considered as the capital, but it became the center of the Hoai Duc prefecture, later belonged to Northern Citadel region.  During this period, Van Mieu was called Van Mieu Bac Thanh and later changed its name to “Van Mieu Hanoi”. Quoc Tu Giam and became the school of Hoai Duc prefecture and developed into the Khai Thanh Shrine dedicated to Confucius’ parents.



During this time, Van Mieu Hanoi was dedicated to Confucius and his 4 best disciples in the Great Sanctuary.  The East and West wings were for the worship of 72 Confucian sages.  The Khai Thanh Shrine was a place for honoring Confucius’ parents.  However this vestige no longer had the function of an advanced educational center in the country, but with its special significance Van Mieu of the Northern Citadel region was paid attention and was restored during the Nguyen dynasty.

In 1805, the Khue Van Cac (constellation pavilion) was constructed by Nguyen Van Thanh, the chief of the Northern Citadel region at Van Mieu.  It is such a unique architectural project: it is a wooden square pavilion with double roofs of pipe shaped tiles; it was erected on a square foundation tiled with Bat Trang bricks.  The pavilion was built on 4 square brick pillars.  The edges of the pavilion are wooden, its roofs were covered with pipe shaped tiles and 4 circular windows attached with spikes radiating outward, symbolizing the shining Khue constellation, that “monitors literature” which gives high regard to the Confucian educational center, and this has contributed to increasing the cultural and artistic values of Van Mieu - Quoc Tu Giam.

In 1808, after the construction of Van Mieu in the Capital Hue, the Nguyen dynasty ordered Van Mieu should be in different localities with Van Mieu of the Northern Citadel region honoring the tablet of Confucius, but not for worshiping his statue.  If any place had statues they had to look for a clean land to bury them. Hence, Van Mieu had only worshipping tablets of Confucius and Confucian sages.

In 1827, under the reign of the King Minh Menh, an order was given to collect printing blocks of Ngu Kinh (Five Classics) and Tu Thu Dai Toan (Complete Four Books) and Vo Kinh Truc Giang in Van Mieu of the Northern Citadel region and bring them to Quoc Tu Giam in the capital of Hue.  In 1833, the Great House of Ceremony and the Great Sanctuary were repaired and repainted; the surrounding walls of Van Mieu were rebuilt.  In 1858, two pavilions on the right and left housing steles were constructed, with 11 rooms each.  In 1863, Hoang Giap (official doctoral laureate), treasurer of Hanoi Le Huu Thanh and An sat (the title of feudal provincial civil mandarins in charge of criminal cases) Dang Ta raised fund to rebuild 4 pavilions, two on each side, with 11 rooms each for the protection of the doctoral laureates’ steles.

After the Patenôtre Treaty (1888), the French completely ruled Hanoi. During the period 1888-1945, Van Mieu – Quoc Tu Giam had the most changes of its history. Van Mieu was turned into a French military area, then a dispensary to isolate patients affected by cholera in Hanoi.  Specifically, the French protectorate used a large part of the area in the North of this site for the planning of streets.  Due to the enduring struggle of the people of Hanoi to protect this vestige from the French invasion, the French military decided to return this vestige for the local authorities to control; thus offering ceremonies were restored in Van Mieu - Quoc Tu Giam.

During the period 1888-1945, Van Mieu was under restoration for different periods in 1888, 1897-1901, and in 1904-1909.  The last biggest restoration of Van Mieu in 1888 was recorded on the wooden board with the Chinese characters “Dai Thanh Gate” (Great Synthetic Gate) and on the horizontal board with the Chinese characters: “Van The Su Bieu” (the everlasting exemplary educator).  Moreover, to comfort Vietnamese, the Minister plenipotentiary of the Northern region provided finance for the repairing of worshipping rooms, the buying of ceremonial tools and asked for the yields collected from the surrounding land with an area of over 12.300 mfor the management and restoration of Van Mieu.  In 1906, Van Mieu – Quoc Tu Giam was ranked as a historical and cultural vestige by the General Governor to Indochina.

Van Mieu - Quoc Tu Giam under the Nguyen dynasty (1802-1945) had to overcome many ups and downs; however this vestige was always preserved, maintained and well deserved as the quintessential educational and cultural center of the nation. 



Nhà Hữu vu


After 1945, Van Mieu - Quoc Tu Giam was the principal worshipping place, so the only activities held at Van Mieu, were offering ceremonies to Confucius and Confucian scholars.  It is noted that President Ho Chi Minh went there to conduct the Autumn offering ceremony on 21st October 1945 and the Minister of the Interior of the Democratic Republic of Vietnam, Huynh Thuc Khang organized the Autumn offering ceremony on 22nd September 1946.  These events affirmed the significance of the role and great value of Van Mieu - Quoc Tu Giam for the national culture in a new historical situation.

After September 1946, the organization of offering ceremonies was held according to the national democracy and progressiveness of the government of the Democratic Republic of Vietnam.  An offering ceremony was organized once a year on the date of Confucius’ birth (27 August).  The rules and mode of the conduct of the ceremony were simple.  Instead of lying prostrate, the participants of the ceremony needed to kneel down and they could wear western costumes. The offerings were also simple, practical, mainly flowers and fruit.

During the war of French resistance (1946-1954), Van Mieu - Quoc Tu Giam was almost destroyed.  At the beginning of the national war of colonial resistance (1946-1947), the Khai Thanh Shrine and East and West wings in the Great Sanctuary Section were damaged.

To protect the vestige of Van Mieu - Quoc Tu Giam, some people who had responsibility for the national culture, founded “Van Mieu học Hiệp hội (Van Mieu study Association) with the purpose of the restoration and maintenance of the vestige. “Van Mieu study Association” made a great contribution to the preservation of the vestige until the day of liberation for Hanoi (1954).

In 1954, after taking over the Capital, the Culture branch in Hanoi authorized the restoration of Van Mieu.  The Left and Right wings in Dai Thanh courtyard were then restored.

On April 28, 1962 Van Mieu - Quoc Tu Giam was ranked as a National Historical and Cultural Vestige by the Ministry of Culture of Vietnam.

On April 25, 1988, the Center for Cultural and Scientific Activities Van Mieu - Quoc Tu Giam was founded, its office is located inside the vestige; it assumes the task of preservation, restoration, management and exploitation of the vestige and brings into play the values of Van Mieu - Quoc Tu Giam of building modern Vietnamese culture. 


The history of Vietnamese Confucian examinations began with Tam Truong (three rounds) an examination to select Minh Kinh Bac Hoc (Bright Learned Men) which was held in 1075 during the reign of King Ly Thanh Tong. Tam Truong examinations were continuously organized in 1086, 1152, 1165, 1185 and 1193 during the Ly dynasty to seek talented men who could consolidate the apparatus of government.  From 1195, the Ly dynasty held examinations covering the three doctrines (Confucianism, Buddhism and Taoism).  Examinations covering these three doctrines were held until 1247 and were no longer organized since the reign of King Tran Thai Tong.

Under the Tran dynasty (1225-1400), the examination systems developed, examinations were held regularly, the rules and regulations were clearer.  From 1232, the Tran dynasty organized the Thai hoc sinh examination to select De nhat giap (first class laureates), De nhi giap (second class laureates) and De tam giap (third class laureates).  In 1247, the three titles Trang Nguyen (the first title), Bang Nhan (the second title) and Tham Hoa (the third title) were set for three persons who were first class laureates.  In 1374, the royal examination was held in the imperial palace to recruit Tien si (doctoral laureates) instead of the Thai hoc sinh title.  In 1396, King Tran Thuan Tong set out the first rules and regulations for the Huong (regional) examination to select the Cu nhan (bachelor). The rule of organizing the Huong examination every seven years was set, the Huong examination would be held before the Hoi (National) examination in the following year in the Capital. The Hoi examination began under the Tran dynasty.

During the short time of 7 existence years (1400-1407), the Ho dynasty paid attention to the national education and still continued following the examination rules of the Tran dynasty, but the regulations changes, examinations are held once every three years.  In 1400, the Ho dynasty held the Thai hoc sinh examination.  In 1404, procedures to select talented men were made: if the Huong examination were organized in the 8th lunar month of this year, then, the Hoi examination would be held in the 8th lunar month of the following year, successful candidates would become Thai hoc sinh.

During the Le So dynasty, examinations flourished and reached their highest level in the history of Vietnam examinations.  In 1434, King Le Thai Tong issued an edict to fix the rules and regulations of the Huong and Hoi examinations and regulated that examinations were to be organized every three years.

In order to sit for the Huong examination, Confucian students had to pass a qualifying test held in their localities to eleminate those candidates who were not capable or virtuous enough. The Huong examination consisted of 4 rounds:  The first round asked about the content of Confucian classics; The second round required candidates to write administrative documents such as King’s edicts, proclamations, petitions, letters to the Kings; The third round asked candidates to compose poems and odes; The fourth round required them to write essays.  If the candidates were able to pass the first round they were qualified to sit for the next round.  Huong examinations were usually organized in a spacious empty field such as a flat sandy site along a river side or in a rice field after the harvest.  The examination field was surrounded with fences and some cottages were built in the centre for marking examination papers.  Successful candidates of Huong examinations were called Huong cong and were allowed to sit for the Hoi examination.  

The procedure and content of Hoi examinations were the same as those of the Huong examination, but at a higher level.  Those candidates who were able to pass the fourth round of the Hoi examinations were qualified to attend the Dinh (royal) examination.  The winner of the Hoi examination was called Hoi nguyen.  The field of the Hoi examination was similar to that of the Huong examination.

The Dinh examination was organized at the royal court.  Candidates were asked to write an essay on a topic given by the King about the methods of governing the State, the use of talented men, etc.  The Dinh examination was for high-low ranking. The winner of the Dinh examination was called Dinh nguyen. According to the rules of the Le dynasty, the doctoral laureates were normally classified into three classes:

- The first class included a maximum of three persons (Tam khoi), the first title was Trang nguyen; the second was Bang nhan; the third one was Tham hoa.

- The second class laureates were called Hoang Giap (official doctoral laureates)

- The third class laureates became Tien si (doctoral laureates)

However, some examinations were able to recruit only 3 laureates (the examination held in 1592) and some were able to select as many as 62 laureates (the examination in 1478), so not all the titles were given after every examination and it was not always the fact that the first winner (so called Dinh nguyen) of the Dinh examination would be awarded the title of Trang nguyen.  There were only 46 doctoral laureates who were awarded the title of Trang nguyen in the history of the Vietnam examination.

Examinations for Confucian students were organized all over the country, regardless of the school at which they studied, their age, social status or the number of examinations they attempted.  As a result, some Hoi examinations were attended by as many as 6000 candidates, including those serving as civil mandarins and some were able to pass the examination while they were quite young, when another was able to become the winner of the examinations at the age of 68 (e.g. Quach Dong Dan passed the examination in 1634 when he was 68 years old).  Yet, children of singers or entertainers, criminals or unvirtuous people or those who were in mourning, were not allowed to attend the examinations.

The Mac, Le Trung hung dynasties continued the rules and procedures of the Le So dynasty for the examination. 

The Nguyen dynasty settled the capital in Hue.  In 1807, the Huong examination was officially held, at the same time, the holding of the Huong examination was regulated to be held every three years during the years of Ty, Ngo, Mao, Dau and to organize the Hoi examination every three years, in the years of Thin,Tuat, Suu and Mui.  The Huong Examinations fields were organized in many localities for candidates in one province or for those who were from other provinces, such as examination fields in Hanoi, Nam Dinh, Thanh Hoa, Nghe An, Thua Thien, Gia Dinh, An Giang.  The Hoi and Dinh examinations were held in the capital of Hue.  The Nguyen dynasty did not select Trang nguyen, but Pho bang which is under Tien si.

The history of Confucian examinations in Vietnam began in 1075 and ended in 1919, 183 major examinations were held, 2898 laureates were selected, including Trang nguyen, Bang nhan, Tham hoa, Hoang giap, Tien si and Pho bang.




Confucianism is one of the first and foremost ethical and philosophical doctrines of the ancient Chinese civilization. Confucian doctrine was created by Confucius in the 6th century B.C which was based on Zhoukung’s ideological basis. Although Confucian doctrine was founded earlier, during the reign of Emperor Wu Di (140 - 86) B.C it became the dominating ideology of the Chinese Feudal society. During a long period of 500 years, Confucianism was continuously improved and developed.  The quintessential values of this doctrine are reflected in the Four Books (Great Study, Golden Means, Analects, Mencius) and the Five Classics (Book of Change, Book of Odes, Book of Rites, Book of Annals, Book of Spring and Autumn).

Created during the troubled background of the late Spring and Autumn period, the core of Confucianism was therefore emphasized to organizing society and to stabilize social order. Confucianism was aimed at building an ideal man, the so called “superior” man. First, the superior man must know how to “educate the self” meaning “improving the self”, then, “organizing the family, governing the State, and ruling others”. Confucius considered the principles of rectification of names, three bonds and five constants as key virtues for all ethical behavior, political conduct and social stability. The three bonds consist of three relationships: King - subjects, father - son, husband - wife. The five constants mean five key virtues that gentlemen should preserve: benevolence, righteousness, proper rite, knowledge, loyalty. According to Confucianism if everyone obeyed these principles, society would not be in trouble.

Confucianism is also one of the most powerful doctrines. It has been spread and has greatly influenced, not only in China but also in East Asia and South East Asia, including Vietnam. Confucianism was introduced into Vietnam in the early Christian era during the period of domination by the Northern invaders as a tool to assimilate the cultures of the Northern people of the ruling policies. As a result, Confucianism firstly penetrated the upper and ruling classes. Gradually, mixed in different ways, Confucianism was fused with other doctrines, religions and beliefs of the native cultures. 

By approximately the 10-11th century in Vietnam, the ideology of “Tri religious Integration” (Buddhism, Taoism and Confucianism) was officially created, but with its hidden role of Confucianism. Because of the historical background of the 10-11th century, especially after the great event of King Ly Cong Uan when he transferred the capital from Hoa Lu to Dai La and renamed the capital as Thang Long (soaring dragon), an urgent requirement was made up at that time to build, consolidate and develop an independent centralized monarchy. The Ly Kings, clear sighted, immediately became aware of the situation and found it necessary to get a solid ideology for the apparatus of government and a good choice of direction to stabilize society. The Ly Kings began to pay attention and realize the importance of Confucianism. Dai Viet Su Ky Toan Thu (Great Viet Complete History) written by the historian Ngo Sy Lien, reports on this great historical event: “In Autumn, in the 8th lunar month, in the year of Canh Tuat, the 2nd year of the reign of Than Vu  (1070) under the King Ly Thanh Tong, Van Mieu (Literature Temple) was built, the statues of Confucius, Zhoukung and his 4 closest disciples were carved and the portraits of 72 Confucian sages were drawn. Worshipping ceremonies were held in four seasons of the year” and the establishment of the Temple of Literature marked the emergence of Confucianism as a cult.

Moreover, the Ly dynasty started to develop the education and examination system to train talented men and recruit capable civil mandarins for its administrative apparatus. In Summer, in the 4th lunar month, the year of Binh Thin, the 1st year of the reign of Anh Vu Chieu Thang (1076), King Ly Nhan Tong ordered the construction of Quoc Tu Giam (College for the Sons of the Nation - National University), and literate mandarins were selected as its students.   The establishment of Van Mieu - Quoc Tu Giam under the Ly dynasty laid the basic foundations for the Confucian education and for the examination system later on. Since then, Van Mieu - Quoc Tu Giam has become an avenue for the gathering of the quintessence of Confucianism and that of Vietnam.


Được thành lập từ thế kỷ XI, Văn Miếu - Quốc Tử Giám Thăng Long đóng vai trò là cơ quan quản lý giáo dục của quốc gia, là trường Quốc học cấp cao nhất của nhà nước quân chủ, nơi đào tạo ra hàng ngàn Nho sĩ, trí thức và quan lại cao cấp đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển đất nước dưới thời quân chủ. Tế tửu, Tư nghiệp - Các vị quan đứng đầu, quản lý Quốc Tử Giám là những “người tài giỏi, có đức, thông hiểu kinh sách… phụng mệnh (nhà Vua) trông coi nhà Văn Miếu, rèn tập sĩ tử, phải chiếu theo chỉ truyền, hằng tháng theo đúng kỳ cho (học trò trường Giám) tập làm văn, để gây dựng nhân tài, giúp việc thực dụng cho nước”. 

Mặc dù được khởi lập và hoạt động từ năm 1076, nhưng phải đến thời Trần (1225-1400), Quốc Tử Giám Thăng Long mới được nhà nước chú trọng phát triển cả về quy mô và cơ cấu tổ chức. Để việc dạy và học tại Quốc Tử Giám được quy củ, năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 5 (1236) Vua Trần Thái Tông đã chọn người quản lý Quốc Tử Giám với chức vụ là Đề điệu. Tuy nhiên, phải đến năm Nhâm Thân, niên hiệu Thiệu Long thứ 15 (1272), Vua Trần Thái Tông mới đặt học quan chính thức cho trường Quốc Tử Giám. Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: Mùa đông tháng 10. Chọn người tài giỏi, có đức, thông hiểu kinh sách bổ làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Như vậy, Tư nghiệp thời Trần là học quan chính thức của Quốc Tử Giám.

Bộ máy quản lý việc dạy và học ở Quốc Tử Giám thời Trần sau đó hầu như không thay đổi. Sang thời Lê, cùng với sự phát triển của Quốc Tử Giám, hệ thống quan chức của Quốc Tử Giám ngày càng được hoàn thiện. Năm Giáp Dần niên hiệu Thiệu Bình thứ 1 (1434), Lê Thái Tông đặt chức quan Tế tửu đứng đầu Quốc Tử Giám. Chức quan Tư nghiệp đứng thứ 2 sau Tế tửu. Ngoài ra, học quan của Quốc Tử Giám còn có Giáo thụ, Trợ giáo, Ngũ kinh Bác sĩ....

Chức Tế tửu ở Trung Quốc xuất hiện từ thời nhà Hán. Theo sách Từ nguyên của Trung Quốc, Tế tửu vốn là danh hiệu để chỉ người lớn tuổi nhất, có địa vị cao nhất trong buổi tiệc được chọn làm người dâng rượu tế đất trước khi uống. Về sau, lấy đó đặt chức quan. Tế tửu Quốc Tử Giám ở Việt Nam là chức quan đứng đầu trường Quốc Tử Giám. Theo Quan chế thời Hồng Đức, Tế tửu thuộc hàm Tòng tứ phẩm. Chức trách của Tế tửu được Phan Huy Chú cho biết trong Lịch triều Hiến chương loại chí là: “phụng mệnh trông coi nhà Văn Miếu, rèn tập sĩ tử, phải chiếu theo chỉ truyền, hằng tháng theo đúng kỳ cho (học trò trường Giám) tập làm văn, để gây dựng nhân tài, giúp việc thực dụng cho nước”.  Như vậy, Tế tửu ngoài chức trách là học quan của Quốc Tử Giám còn làm nhiệm vụ trông coi Văn Miếu, thực hiện việc cúng tế xuân, thu nhị kỳ theo quy định tế lễ tại Văn Miếu. Chức trách Tế tửu thời Lê Trung hưng không thay đổi nhiều, nhưng từ năm Bảo Thái thứ 2 (1721), Lê Dụ Tông yêu cầu Tế tửu cùng tham gia giảng dạy cho học trò ở tại Quốc Tử Giám, để khuyến khích sĩ tử, nâng cao chất lượng giáo dục.

Chức năng của Quốc Tử Giám là nơi đào tạo quan lại cho nhà nước, vì thế, Tế tửu với vai trò là người đứng đầu Quốc Tử Giám ngoài việc tổ chức dạy và học, còn phải tổ chức khảo hạch (kiểm tra) sự chuyên cần, tiến bộ của Giám sinh, chấm bài và báo cáo sang Bộ Lại để làm căn cứ bổ tuyển nhân tài theo quy định.

Quốc Tử Giám dưới thời Lê còn là cơ quan quản lý giáo dục, đào tạo của nhà nước, nên khi triều đình có chủ trương thay đổi quy chế giáo dục, thi cử, thì quan Tể tửu phải thực hiện thay đổi chương trình dạy và học ở tại Quốc Tử Giám, đồng thời hướng dẫn cho các trường học trong cả nước, cho các học quan ở các địa phương tuân theo.

Chức vụ Tư nghiệp ở Trung Quốc được đặt từ thời nhà Tùy năm Đại Nghiệp thứ 3 (603) làm nhiệm vụ nắm việc giáo pháp, chính lệnh ở Quốc Tử Giám. Ở Việt Nam, Tư nghiệp Quốc Tử Giám lúc đầu (thời Trần) là chức học quan đứng đầu Quốc Tử Giám, phụ trách, quản lý việc giáo dục tại trường. Sang thời Lê sơ, là chức quan thứ 2, sau Tế tửu, làm phó cho Tế tửu, giúp Tế tửu trong việc rèn tập sĩ tử. Quan chế thời Lê xếp Tư nghiệp hàm Tòng ngũ phẩm. Từ năm Bảo Thái thứ 2 (1721), Tư nghiệp cùng với Tế tửu tham gia giảng dạy tại trường.

Để đảm nhiệm được trọng trách trên, ngay từ đầu, khi tuyển chọn nhân sự cho Quốc Tử Giám, triều đình thường chọn những bậc tài năng, đạo cao đức trọng. Đợt tuyển chọn Tư nghiệp đầu tiên của nhà nước dưới thời Trần, Tư nghiệp đã là người phải có tài, có đức và thông hiểu kinh sách. Dưới thời Trần, Chu Văn An (1292-1370), danh nho nổi tiếng học vấn uyên thâm, đạo đức trong sáng được Vua Trần Minh Tông mời ra làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám, đồng thời dạy học cho Hoàng Thái tử.

Thời Lê sơ, Tế tửu, Tư nghiệp đều là những bậc đại khoa, nổi tiếng về tài năng và đức độ. Có thể kể đến những bậc hiền tài làm Tế tửu, Tư nghiệp như Trạng nguyên Nguyễn Trực người Quốc Oai, Hà Nội; Bảng nhãn Nguyễn Như Đổ người Thanh Trì, Hà Nội, hay Trạng nguyên Lương Thế Vinh người Nam Định, Tiến sĩ Ngô Sĩ Liên người ở Hoài Đức, Hà Nội; Tiến sĩ Thân Nhân Trung người Bắc Giang, ... Sau này, từ thời Lê Trung hưng, đặc biệt là từ năm Quý Dậu, niên hiệu Chính Hòa 14 (1693) đời Lê Hy Tông, triều đình quy định, những người được giữ chức Tế tửu, Tư nghiệp phải là các nhà khoa bảng, đang giữ những trọng trách quan trọng của triều đình (Thượng thư, Thị lang) kiêm nhiệm. Thời kỳ này, do yêu cầu về canh tân giáo dục, phục hưng đất nước, nên việc tuyển chọn học quan của Quốc Tử Giám rất được chú trọng. Các vị quan đại thần có uy tín, học vấn uyên bác như Hộ bộ Thượng thư Phùng Khắc Khoan; Tham tụng, Thiếu bảo Kiều Quận công Nguyễn Công Thái, Bồi tụng, Công bộ Thương thư Trương Công Giai, Bồi tụng, Lễ bộ Thượng thư Nguyễn Bá Lân, Lễ bộ Thượng thư Nguyễn Nghi; Bồi tụng, Hình bộ Tả thị lang Vũ Miên, Tham tụng, Binh bộ thượng thư Nhữ Đình Toản; Tham tụng, Công bộ Thượng thư Nguyễn Nghiễm, … được triều đình tin tưởng, bổ nhiệm giữ trọng trách Tế tửu, Tư nghiệp. Đội ngũ học quan này đã góp phần không nhỏ vào việc đào tạo nên hàng loạt danh nho, danh thần cho đất nước như: Vũ Miên, Nguyễn Bá Lân, Nguyễn Hoản, Nguyễn Công Thái, Trần Danh Lâm, Lê Quý Đôn, Ngô Thời Nhậm, Ngô Thời Sĩ, Bùi Huy Bích, Phan Huy Ích, ….

Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám không chỉ là nhà quản lý về giáo dục, mà còn là những nhà giáo mẫu mực, đức trọng tài cao, là những trụ cột quốc gia giúp triều đình trong việc “trị quốc, bình thiên hạ”, là những cây đại thụ trong nền văn hóa, nước nhà. Các vị Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám luôn xứng đáng là tấm gương về trí tuệ, tài năng, tinh thần rèn luyện, cống hiến cho sự nghiệp kiến quốc và trồng người. Họ sẽ mãi là tấm gương để các thế hệ kính trọng, noi theo.

ThS.NCS Nguyễn Văn Tú

Phó Giám đốc Trung tâm HĐVHKH Văn Miếu - Quốc Tử Giám



Trong hơn 700 năm hoạt động từ thế kỷ XI đến cuối thế kỷ XVIII, Quốc Tử Giám Thăng Long đã đào tạo, bảo cử ra một đội ngũ quan lại, trí thức Nho học đông đảo có nhiều đóng góp tích cực cho sự phát triển chung của Đất nước và Dân tộc. Các vị quan đứng đầu Quốc Tử Giám (Tế tửu, Tư nghiệp) đều là các bậc sĩ phu, tài cao, đức trọng được lựa chọn từ hàng ngũ các bậc danh Nho, đại thần có uy tín.

 Theo thống kê sơ bộ từ tài liệu chính sử và sắc phong, văn bia tại một số địa phương khoa bảng thì trong số 101 vị Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám Thăng Long (từ thế kỷ XIV đến thế thế kỷ XVIII), ngoài 5 vị chưa xác định được thân thế, còn lại toàn bộ 96 người đều có học vị Tiến sĩ (lưu danh trong Đăng khoa lục), trong đó có nhiều người giật giải Đình nguyên (Trạng nguyên Nguyễn Trực, Trịnh Tuệ, Bảng nhãn Lê Quí Đôn…). Đặc biệt, đại đa số các vị Tế tửu, Tư nghiệp đều từng giữ hoặc đang kiêm nhiệm các chức vụ quan trọng trong triều đình như: Hàn lâm viện Thừa chỉ (vị đại phu thay vua soạn chiếu chỉ), Đô Ngự sử (vị quan có trách nhiệm can gián vua không làm việc sai trái), Nhập thị Kinh diên (quan giảng kinh sách cho vua trong Nội điện), Thượng thư (tương tự chức Bộ trưởng ngày nay), Tham tụng (vị quan đứng đầu phủ chúa Trịnh, chuyên coi việc chính sự triều trình, quyền lớn hơn Thượng thư),Tả-Hữu Thị lang (Thứ trưởng)…vv.

Là những người đứng đầu Trung tâm giáo dục lớn nhất đất nước, đồng thời lại đảm nhiệm những chức vụ trọng yếu trong triều đình, các vị Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám giữ một vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển văn hóa, giáo dục của Dân tộc. Họ là những cố vấn giúp các bậc Đế vương sử dụng tinh hoa của Nho giáo (công cụ được người Hán sử dụng để “đồng hóa và nô dịch” người Việt về mặt tư tưởng trong suốt gần 1000 năm Bắc thuộc) để hoạch định chính sách đào tạo, phát triển, trọng dụng nhân tài của Đất nước, đồng thời cũng là những người trực tiếp giám sát và thực hiện các chính sách đó.

Từ thế kỷ XXI nhìn lại, hơn 500 năm đã trôi qua nhưng câu nói “Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước lên và mạnh. Nguyên khí suy thì thế nước yếu mà xuống thấp. Thế cho nên các bậc Thánh đế, Minh vương không ai không lấy việc đào tạo nhân tài, bồi đắp nguyên khí làm việc cần kíp” (trích văn bia khoa thi 1442) của Tế tửu Thân Nhân Trung vẫn được coi là kim chỉ nam, là chiến lược giáo dục của Nhà nước Việt Nam. Những quan điểm về một nền giáo dục bình đẳng, toàn diện và một chương trình dạy - học, thi cử, trường qui nghiêm túc nhằm đào tạo ra những con người “danh xứng với thực”, vừa có đức vừa có tài,  biết cách xử lý, dung hợp giữa các yếu tố Tri thức - Đạo đức - Hành vi để trở thành người có trách nhiệm đối với gia đình và xã hội…của Trường Quốc Tử Giám xưa ngày nay vẫn còn nguyên giá trị.

 Nhiều du khách quốc tế đã ngạc nhiên thán phục khi nghe các thuyết minh viên tại Văn Miếu giới thiệu rằng: Từ thời Trần (thế kỷ XIII-XV), ngoài việc Tập ấm (tuyển thẳng) dành cho con em trong Hoàng tộc và quan lại cao cấp thì con em bình dân tuấn tú (có tài –đức) người Việt cũng được tuyển chọn vào học tại Quốc Tử Giám. Tính chất tiến bộ của chương trình đào tạo tại Trường Giám (qui định phân bổ Giám sinh 3 xá theo kết quả học tập và chế độ học bổng khác nhau; qui định Nho sinh mỗi năm phải làm 4 bài Đại tập, mỗi tháng một bài Tiểu tập. Ai trả đủ, đúng tất cả các bài thi thì được coi đã là tốt nghiệp chứ không căn cứ cố định vào thời gian 3 năm hay 7 năm…) khiến người ta liên tưởng tới qui định cấp học bổng theo học lực và cấp bằng đại học khi có đủ số tín chỉ môn học của nền giáo dục thời hiện đại.

Lịch sử cũng minh chứng, dưới sự điều hành của các vị Tế tửu, Tư nghiệp, Trường Quốc Tử Giám Thăng Long đã ngày càng phát triển và trở thành hình mẫu cho hệ thống giáo dục Nho học trong cả nước. Sau hơn 7 thế kỷ, tính từ điểm khai hỏa thành lập Quốc Tử Giám (1076), một hệ thống dày đặc các trường, lớp đã được thiết lập từ trung ương đến địa phương, trải rộng từ Kinh thành Thăng Long đến khắp các phủ, huyện, làng quê; Kết quả đã đào tạo ra hàng nghìn các bậc đại khoa, hiền tài không chỉ đáp ứng nhu cầu vận hành của Nhà nước quân chủ Đại Việt mà còn có nhiều đóng góp trên các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, giáo dục, văn học – nghệ thuật, sử học, địa lý, toán học…vv.

Trên cương vị sứ thần, các vị Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám từng đi sứ nhà Minh, nhà Thanh (Nguyễn Trực, Nguyễn Như Đổ, Ngô Sĩ Liên …) bằng tài năng và tri thức của mình đã góp phần tạo dựng cho nước nhà một mối quan hệ bang giao mềm dẻo trên nguyên tắc giữ vững độc lập chủ quyền đất nước. Tế tửu Phùng Khắc Khoan trong chuyến đi công cán tại Trung Quốc còn kín đáo mang về nước hạt Ngọc mễ (giống ngô) để phổ biến cho nhân dân trồng trọt.

Các sử gia: Ngô Sĩ Liên, Lê Tung, Lê Quí Đôn … đã cống hiến cho nền sử học dân tộc những bộ quốc sử quí báu (Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Việt thông sử, Quốc sử tục biên…) cùng nhiều tư liệu quí (văn đình đối, văn bia Tiến sĩ, bi ký tại các đền, chùa, nhà học …) ghi chép lại nhiều sự kiện lịch sử trọng đại diễn ra tại kinh đô và các địa phương. Nhà toán học Lương Thế Vinh với tác phẩm Đại Thành toán pháp và các qui tắc tính chu vi, diện tích các hình khối… đã đưa ngành toán học Việt Nam ở thế kỷ XV bước sang một giai đoạn mới. Thiên Nam dư hạ tập (do Tế tửu Thân Nhân Trung viết chung với Đỗ Nhuận) nói về các qui định, luật lệ, sáng tác văn học dưới thời Lê Thánh Tông, cùng các áng thơ, văn thời Lý – Trần và tác phẩm của các vị Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám (thành viên Hội Tao đàn) hay tác phẩm của nhà Bách khoa toàn thư Lê Quí Đôn đã làm giàu có, phong phú thêm kho tàng văn học, nghệ thuật và góp phần nâng cao nền học vấn nước nhà...vv.

 Bởi vậy, đội ngũ các vị Tế tửu, Tư nghiệp Quốc Tử Giám Thăng Long không chỉ là các “yếu nhân” giữ vận mệnh của Trường Quốc Tử Giám trong suốt mấy trăm năm lịch sử dưới thời Lý, Trần, Lê… mà còn là những người đã góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển chung của nền văn hóa, giáo dục Đất nước./.

                                                                                                                                                                                                                       Ths.Đỗ Thị Tám

Phó Giám đốc Trung tâm HĐVHKH Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Mộc bản triều Nguyễn là di sản tư liệu thế giới đầu tiên tại Việt Nam được UNESCO công nhận. Đây là những bản khắc gỗ dùng để in sách chữ Hán, chữ Nôm với nhiều loại hình khác nhau như sách lịch sử, địa chí, văn chương..., đặc biệt là phản ánh về lịch sử triều Nguyễn, cũng như lịch sử Việt Nam. Mộc bản không chỉ có giá trị về thông tin, văn hóa, lịch sử mà còn mang giá trị nghệ thuật khắc gỗ thủ công độc đáo của cha ông ta.

Châu bản triều Nguyễn là di sản tư liệu thứ hai của triều Nguyễn được công nhận là Di sản tư liệu thế giới. Đây là các văn bản hành chính các cơ quan chính quyền từ trung ương đến địa phương soạn thảo và thông qua hoàng đế triều Nguyễn “ngự lãm”, “ngự phê” bằng mực son. Châu bản phản ánh các quan điểm, chính sách đối nội, đối ngoại của triều Nguyễn trên tất cả các lĩnh vực của xã hội bấy giờ.

Thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế là các tác phẩm thơ văn được chạm khắc tinh xảo trên các cấu kiện gỗ của kiến trúc cung đình. Các tác phẩm tập trung ở nhiều đề tài khác nhau, thể hiện tinh thần dân tộc và những truyền thống tốt đẹp, niềm tự hào về đất nước, con người... Các tác phẩm được khắc nổi trên các ô, hộc, các ván sơn son, thếp vàng có giá trị điêu khắc và văn hóa cao.

Văn Miếu được lập dưới thời Lý Thánh Tông, năm Canh Tuất niên hiệu Thần Vũ thứ 2 (1070) là nơi thờ Khổng Tử, Chu Công và Tứ Phối (bốn học trò xuất sắc của Khổng Tử là Nhan Tử, Tăng Tử, Tử Tư và Mạnh Tử), và Thất thập nhị hiền (72 nhà Nho tiêu biểu được tôn lên bậc Hiền triết), đồng thời là nơi Hoàng Thái tử Lý Càn Đức tới học. Quốc Tử Giám được lập dưới thời Lý Nhân Tông, năm Anh Vũ Chiêu Thắng thứ 1 (1076) là nơi để quan viên văn chức biết chữ và con em Hoàng gia, Đại thần ở Kinh đô đến học. Khi mới thành lập, quy mô của Văn Miếu - Quốc Tử Giám còn khiêm tốn nhưng theo đà phát triển của vị thế Nho giáo trong xã hội, Văn Miếu – Quốc Tử Giám dần được quan tâm, tu sửa mở rộng hơn. Đến thời Trần, dù Phật giáo vẫn còn phát triển mạnh, dù rất bộn bề bởi các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông, nhưng các vua Trần vẫn quan tâm đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám và việc giáo dục Nho học. Năm 1236, triều đình lấy Phạm Ứng Thần giữ chức Thượng thư kiêm Đề điệu Quốc Tử viện để trông nom công việc học tập tại Quốc Tử viện. Triều đình cho trùng tu Quốc Tử viện vào năm 1243, xuống chiếu tô tượng Chu Công, Khổng Tử, Mạnh Tử vào năm 1253 để thờ và cho vời nho sĩ trong nước đến Quốc Tử viện giảng Tứ thư, Lục kinh. Việc lập Quốc Tử viện (Giám (trường) được đổi thành viện) làm nơi học tập cho quan viên biết chữ ở các địa phương và con em nhà vua, quan đại thần ở kinh đô đánh dấu sự trưởng thành cũng như vai trò to lớn của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong thời kỳ này. Văn Miếu thời Trần đã được tu sửa khang trang đẹp đẽ.

Năm 1272, nhà vua xuống chiếu cho tìm người tài giỏi, đạo đức, thông hiểu kinh sách (Tứ thư, Ngũ kinh) giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám (người đứng đầu trường Quốc Tử Giám). Dưới thời vua Trần Minh Tông (1314-1329), thầy giáo Chu Văn An (người làng Thịnh Liệt, Thanh Trì, Hà Nội) được triều đình cử giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám. Ngoài Tư nghiệp ra, tại Quốc Tử Giám còn có học quan khác là Trợ giáo như Trợ giáo Đoàn Xuân Lôi…

Dưới thời Trần, Văn Miếu vẫn là nơi thờ Khổng Tử, Chu Công, Tứ phối và Thất thập nhị hiền. Sau này, triều đình cho phối thờ thêm Tư nghiệp Chu Văn An (1370), Trương Hán Siêu (1371) và Đỗ Tử Bình (1380). Đây là trường hợp đặc biệt, thể hiện rõ tư tưởng tự chủ, tự cường của Quốc gia Đại Việt bấy giờ, đồng thời cũng là nét rất riêng của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Thời Hồ, Văn Miếu – Quốc Tử Giám không có nhiều thay đổi.

Sau khi đánh đuổi quân Minh ra khỏi bờ cõi (1428), vương triều Lê chính thức được kiến lập và bắt đầu công cuộc ổn định, xây dựng, phát triển đất nước. Văn Miếu - Quốc Tử Giám thời Lê sơ được quan tâm đặc biệt. Đây cũng là thời kỳ Văn Miếu - Quốc Tử Giám và nền giáo dục khoa cử theo Nho giáo phát triển rực rỡ. Ngay trong những năm đầu lên ngôi, vua Lê Thái Tổ cho mở nhà học, lấy cỗ Thái lao (cỗ tam sinh: Trâu, bò, dê) để tế Khổng Tử. Vua Lê Thái Tổ đã cho chọn con cháu các quan và nhà thường dân tuấn tú vào Quốc Tử Giám làm Giám sinh và xuân thu nhị kỳ đích thân nhà vua làm chủ tế tại Văn Miếu.

Dưới thời vua Lê Thái Tông (1433-1442) và Lê Thánh Tông (1460-1497), Văn Miếu – Quốc Tử Giám được quan tâm đặc biệt. Vào năm Hồng Đức thứ 15 (1484), triều đình cho đại trùng tu Văn Miếu - Quốc Tử Giám, khang trang to đẹp:“Đằng trước nhà Thái học dựng Văn Miếu. Khu vũ của Văn Miếu có: điện Đại Thành để thờ Tiên Thánh, Đông vũ và Tây vũ chia ra thờ các Tiên hiền, Tiên nho; điện Canh Phục để làm nơi túc yết. Một kho để chứa đồ tế khí và một phòng để làm nhà bếp; đằng sau nhà Thái học, dựng cửa Thái học, nhà Minh Luân. Giảng đường phía đông và giảng đường phía tây thì để làm chỗ giảng dạy các học sinh. Lại đặt thêm kho Bí thư để chứa ván gỗ đã khắc thành sách; bên đông, bên tây nhà Thái học làm nhà cho học sinh trong ba xá, mỗi bên ba dãy, mỗi dãy 25 gian để làm chỗ nghỉ ngơi của học sinh”(Đại Việt sử ký toàn thư).

Cũng trong năm 1484, sau khi hoàn thành việc trùng tu, Vua Lê Thánh Tông cho dựng 10 bia đá ghi về các khoa thi Tiến sĩ được tổ chức từ năm 1442 đến 1484 cũng như tên họ, quê quán những người đỗ. Đây là sự kiện đặc biệt, khởi đầu cho lệ dựng bia Tiến sĩ tại Văn Miếu. Nhà Vua chọn các nhà Nho tài năng soạn văn bia nhằm khích lệ, đề cao đạo học và những người hiền tài. Trên tấm bia dựng cho khoa thi năm 1442, khoa thi đầu tiên được dựng bia, Thân Nhân Trung đã viết: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh và thịnh, nguyên khí suy thì thế nước kém và suy vì thế không bậc thánh đế minh vương nào không chăm lo gây dựng nhân tài, đắp bồi nguyên khí”. Có thể coi đây là phương châm, tuyên ngôn về giáo dục của các triều đại phong kiến Việt Nam, cũng là phương châm giáo dục của mọi thời đại.

Dưới thời Lê, Quốc Tử Giám được nâng cấp thực sự trở thành một Trung tâm giáo dục Nho học cao cấp của nhà nước, có bộ máy quản lý hoàn chỉnh và cách thức tổ chức học tập bài bản. Quốc Tử Giám thời Lê còn được gọi là Thái học viện. Quy chế lựa chọn Giám sinh chặt chẽ, rõ ràng: Người thi Hội trúng ba kỳ thì sung vào Thượng xá sinh, trúng hai kỳ sung vào Trung xá sinh, trúng một kỳ sung vào hạng Hạ xá sinh. Mỗi xá 100 người, việc cất nhắc bổ dụng căn cứ theo ba hạng đó. Quy chế tuyển chọn vào Thái Học viện này được áp dụng cho cả thời gian về sau. Đặc biệt, triều đình cho phép tuyển lựa cả con em dân thường có tài, có triển vọng vào học để làm nguồn bổ sung cho bộ máy quản lý đất nước. Ngoài những người đủ tiêu chuẩn được chọn vào học ở Quốc Tử Giám, hàng năm đều có một số lượng lớn các Hương cống từ khắp các địa phương trong nước về Kinh đô theo học. Những người này chỉ cần làm thủ tục ghi tên là được đến nghe giảng bài, tập văn như các Giám sinh. Học trò Quốc Tử Giám mà có lúc đông đến hàng 6000 người.

Thời Lê sơ, đứng đầu Quốc Tử Giám là Tế Tửu, sau đến Tư nghiệp. Tế tửu và Tư nghiệp thường do các danh nho, đại thần tài năng, đạo đức trong sáng đảm nhiệm. Trực giảng, Bác sỹ, Giáo thụ, Trợ giáo là các chức quan giảng dạy. Sách học trong trường cơ bản là Tứ thư và Ngũ kinh, những sách kinh điển của Nho gia. Nội dung học tập ở Quốc Tử Giám chủ yếu dựa theo yêu cầu tuyển chọn của các kỳ thi Hội. Giám sinh tập trung vào việc luyện tập lối văn chương theo những hình thức, quy cách cố định, chuyên dùng cho việc thi cử. Ngoài ra, Giám sinh cũng được học thêm các thể loại văn khác như: Câu đối, văn tế... dùng trong đời sống hàng ngày để biểu lộ cảm nghĩ, mừng vui hay phúng viếng.

Quốc Tử Giám thời Lê sơ còn có nhiệm vụ bảo cử các Giám sinh với triều đình để bổ dụng làm quan. Hàng năm, vào 4 tháng trọng (tháng 2,5,8,11) quan Quốc Tử Giám khảo hạch Giám sinh, nếu trúng thì đề cử để Bộ Lại tuyển dụng khi cần. Quốc Tử Giám còn thực hiện những việc liên quan đến việc khảo đính, biên soạn sách vở, đặc biệt là in ấn các sách kinh điển Nho giáo để cung cấp cho các nho sinh trong cả nước.

Năm 1510, triều đình cho trùng tu Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô lớn. Kiến trúc Văn Miếu – Quốc Tử Giám bao gồm: Điện Đại Thành và Đông vu, Tây vu là nơi thờ các bậc Tiên thánh, Tiên hiền của đạo Nho, điện Canh Phục là nơi để đồ tế lễ, và nơi nhà vua thay y phục trước khi tiến hành lễ tế Khổng Tử, khu bia Tiến sĩ; nhà Minh Luân; hai dãy giảng đường bên đông và bên tây, phòng học của sinh viên ba xá; Kho chứa ván khắc in sách của trường Giám, nơi cung cấp sách học cho học sinh trường Giám và các trường ở phủ, lộ.

Năm 1527, nhà Mạc lên thay nhà Lê nhưng vẫn theo nếp cũ về giáo dục khoa cử Nho học của triều Lê sơ. Nhà Mạc cho dựng bia Tiến sĩ khoa thi năm 1529. Đến năm Đại Chính thứ 7 (1536), Mạc Đăng Doanh sai Đông quân Tả đô đốc Khiêm quận công Mạc Đình Khoa trùng tu Quốc Tử Giám. Đây là lần trùng tu Văn Miếu-Quốc Tử Giám duy nhất của nhà Mạc nhưng sử sách không ghi rõ những công việc cụ thể trong đợt trùng tu này. Mùa xuân năm sau (1537), Mạc Đăng Doanh đến Văn Miếu làm lễ tế Tiên thánh, Tiên sư và thăm Quốc Tử Giám. Đến năm 1586, Lại bộ Thượng thư Nghĩa sơn hầu Trần Văn Tuyên dâng biểu xin tu sửa Quốc Tử Giám và 2 giải vũ ở điện Đại Thành, nghi môn, tiền nghi môn ở các giảng đường nhưng Mạc Mậu Hợp không đồng ý.

Văn Miếu - Quốc Tử Giám dưới thời Lê sơ - Mạc luôn được nhà nước quan tâm và coi trọng, và phát triển về mọi mặt./.

Thời Lê Trung hưng, Văn Miếu - Quốc Tử Giám tiếp tục được nhà nước quan tâm, tu sửa, quy mô ngày càng hoàn thiện. Năm 1645, hiện trạng của Văn Miếu - Quốc Tử Giám được miêu tả qua Lê triều chiếu lệnh thiện chính như sau: “Điện Đại Thành ở Quốc Tử Giám (nhà Đại học của quốc gia) có tả hữu ở phía đông, phía tây và 4 nghi môn. Nhà Minh Luân có 2 giảng đường phía đông và phía tây, và cửa nghi môn Sùng Nho 4 mặt xây tường”. Hàng năm việc tu bổ, xây dựng thêm, lát gạch và dọn cỏ, theo lệ cũ do lính ở các huyện, xã và các phường ở hai huyện Thọ Xương và Quảng Đức

Đến năm 1662, các công trình kiến trúc của Quốc Tử Giám nhiều chỗ bị sụt lở, dột nát. Lễ bộ Thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ, Thiếu bảo Phạm Công Trứ được giao nhiệm vụ trông coi việc sửa sang Quốc Tử Giám. Phạm Công Trứ cho xây dựng Phán Thuỷ Đường trên gò Kim Châu ở hồ Văn và làm 10 bài thơ vịnh để ghi lại cảnh đẹp. Cứ đến mùng Một và ngày rằm hàng tháng, học trò lại tập trung về Quốc Tử Giám học tập.

Mùa xuân năm Canh Thìn, niên hiệu Cảnh Hưng 21 (1760), triều đình cho sửa lại nhà Đại Bái và làm hai cột đá hình bút lông dựng phía trước. Đến tháng 9 năm Cảnh Hưng thứ 23 (1762), chúa Trịnh Doanh cho tu sửa Quốc Tử Giám. Không lâu sau lần sửa chữa này, diện mạo của Văn Miếu - Quốc Tử Giám được Lê Quý Đôn mô tả lại trong sách Kiến văn tiểu lục khá cụ thể: “Cửa Đại Thành 3 gian 2 chái, lợp bằng ngói đồng. Đông vu và Tây vu mỗi dãy đều 7 gian. Đằng sau có cửa nhỏ 1 gian, điện Canh phục 1 gian 2 chái. Nhà bếp 2 gian. Kho tế khí 3 gian 2 chái, cửa Thái Học 3 gian có tường ngang lợp bằng ngói đồng. Nhà bia phía đông và phía tây mỗi dãy đều 12 gian. Kho để ván khắc in sách 4 gian. Ngoại nghi môn 1 gian xung quanh đắp tường. Cửa Hành mã ngoài tường ngang 3 gian. Nhà Minh Luân 3 gian 2 chái. Cửa nhỏ bên tả và bên hữu đều 1 gian, có tường ngang. Nhà giảng dạy ở phía đông và phía tây 2 dãy, mỗi dãy đều 14 gian. Phòng học của học sinh tam xá ở phía đông và phía tây đều 3 dãy, mỗi dãy 25 gian, mỗi gian 2 người

Năm 1771, hai bia Hạ Mã được dựng phía trước Văn Miếu - Quốc Tử Giám với hàm ý dù quan lại hay dân thường khi đi qua cửa Văn Miếu đều phải xuống ngựa đi bộ qua cửa Văn Miếu nhằm thể hiện sự tôn kính đối với các bậc Tiên thánh, Tiên hiền. Cũng trong năm này, Quan coi Quốc Tử Giám đã cho giải toả nhà ở của dân xung quanh hồ Văn, mở rộng, trồng cây, lát đường. Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở lại trang nghiêm như xưa. Năm 1785, Bùi Huy Bích lại cho trùng tu nhà Thái Học.

Dưới thời Lê Trung hưng, đứng đầu Văn Miếu - Quốc Tử Giám vẫn là Tế tửu. Ngoài Tế tửu và Tư nghiệp, học quan còn có Giáo thụ, Trực giảng, Học chính. Năm 1693, nhà vua cho phép các quan Quốc Tử Giám được ở ngay tại trường để tiện cho việc giảng dạy và quản lý Nho sinh. Từ năm 1721 đời Vua Lê Dụ Tông, Tế tửu và Tư nghiệp cũng tham gia giảng dạy. Ngoài ra, triều đình còn cử một vị quan đại thần chuyên lo công việc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám với chức vụ là Tri Quốc Tử Giám (Như Tri Quốc Tử Giám Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Công Thái). Quy chế giảng dạy và học tập của Quốc Tử Giám thời kỳ này về cơ bản vẫn giống như thời Lê Thánh Tông. Tuy nhiên, ngoài nhiệm vụ dạy, học và bảo cử, Quốc Tử Giám còn thực hiện những việc liên quan đến việc khảo đính, biên soạn sách vở, đặc biệt là in ấn các sách kinh điển của Nho giáo để cung cấp cho các Nho sinh cả trong và ngoài Giám.

Dưới thời Lê Trung hưng, Văn Miếu - Quốc Tử Giám được quan tâm tu bổ nhiều lần, điều này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với Nho giáo và với nền giáo dục của nước nhà./.



Advice and itinerary to better plan your visit



The things to note when visiting



Frequently Asked Questions